Tâm Lý Học & Chữa lành

Trang chủ/Chấn thương tâm lý

Chấn thương tâm lý

Cửa sổ chịu đựng: vùng an toàn của hệ thần kinh

Có một khoảng mà ở trong đó ta vẫn suy nghĩ được, vẫn cảm nhận được. Ra khỏi khoảng đó, mọi lời khuyên đều vô nghĩa.

Ảnh bìa trừu tượng, các mảng xanh rêu trầm chồng mờ lên nhau

Khái niệm

Dan Siegel gọi đó là “cửa sổ chịu đựng” — vùng kích hoạt mà ở trong đó hệ thần kinh vẫn vận hành linh hoạt. Bạn vẫn thấy căng thẳng, nhưng vẫn nghe được người khác nói, vẫn cân nhắc được lựa chọn.

Hai bờ của cửa sổ

Vượt lên trên là tăng kích hoạt: tim đập nhanh, ý nghĩ chạy loạn, cơ thể sẵn sàng chiến đấu hoặc bỏ chạy. Rơi xuống dưới là giảm kích hoạt: tê liệt, trống rỗng, cảm giác như đang xem chính mình từ xa.

Vì sao lời khuyên không có tác dụng

Khi một người đang ở ngoài cửa sổ, phần não chịu trách nhiệm cho lý lẽ gần như không được ưu tiên. Nói “bình tĩnh lại đi” lúc đó không khác gì đưa bản đồ cho người đang chìm.

Mở rộng cửa sổ

Cửa sổ không cố định. Giấc ngủ đủ, chuyển động, và đặc biệt là sự hiện diện của một người an toàn đều làm nó rộng ra. Ngược lại, căng thẳng kéo dài làm nó hẹp lại tới mức một tin nhắn cũng đủ đẩy ta ra ngoài.

Thử: